TienThuoc.comTiền Thuốc
Thuốc gốc, biệt dược và vì sao giá khác nhau

Cha mẹ chỉ tin thuốc ngoại đắt tiền: để bác sĩ giải thích chuyện thuốc generic

Cha mẹ nhất định mua thuốc ngoại đắt tiền, chê thuốc bảo hiểm cấp: hiểu nỗi lo phía sau, nhờ bác sĩ giải thích, mẫu câu nói và những việc con cháu không nên làm.

A Vietnamese family meeting at a dining table in the evening, an elderly mother in profile listening to her two adult children, a weekly pill organizer in the center, warm overhead light

Khi cha mẹ chỉ tin thuốc ngoại đắt tiền và chê thuốc bảo hiểm cấp, đừng cố thắng một cuộc tranh luận về chất lượng thuốc — con cháu không phải là người có chuyên môn để phân xử. Việc đúng là hiểu nỗi lo phía sau niềm tin đó, đưa cha mẹ tới nghe bác sĩ hoặc dược sĩ giải thích trực tiếp, và giữ một nguyên tắc: không để cha mẹ bỏ thuốc được kê, không đánh tráo thuốc sau lưng cha mẹ.

Niềm tin "thuốc ngoại mới tốt" thường có lý do: kinh nghiệm thời thuốc tốt hiếm, một lần dùng thuốc nào đó thấy không hợp, lời người quen. Bài này giúp bạn nói chuyện mà không làm cha mẹ tự ái, tính bằng "đơn vị" giả định xem chuyện mua ngoài tốn bao nhiêu, và biết khi nào chuyện niềm tin trở thành chuyện an toàn.

Câu cha mẹ hay nói và điều nằm phía sau

Mỗi câu nói là một nỗi lo. Đáp vào nỗi lo dễ hơn đáp vào câu chữ.

Cha mẹ nóiNỗi lo phía sauCách đáp không cãi
"Thuốc bảo hiểm là thuốc rẻ, uống không ăn thua"Sợ bị đối xử kém vì dùng bảo hiểm"Để con hỏi bác sĩ cho rõ thuốc này thế nào, bố nghe trực tiếp cho yên tâm"
"Hồi trước uống thuốc ngoại thấy khỏe hơn"Một trải nghiệm thật, cần được ghi nhận"Mẹ kể lại cho con nghe, con ghi để mình báo bác sĩ"
"Bà hàng xóm dùng loại này khỏi hẳn"Tin lời người quen hơn lời người lạ"Bệnh mỗi người mỗi khác, mình hỏi bác sĩ của mẹ xem có hợp không"
"Tiền của bố, bố mua được"Sợ mất quyền tự quyết, sợ làm phiền con"Con không giữ tiền của bố, con chỉ muốn bác sĩ biết bố đang dùng gì"
"Viên này lạ, mẹ không uống đâu"Sợ nhầm, sợ thuốc giả"Mai con đưa mẹ ra hỏi dược sĩ, hôm nay mẹ đừng bỏ thuốc nhé"

Cột cuối không có câu nào nói "mẹ sai rồi". Mục tiêu không phải là đổi niềm tin của cha mẹ trong một buổi tối, mà là đưa câu hỏi về đúng người trả lời: bác sĩ đang điều trị.

Vì sao con cháu không nên làm người phân xử

Khi cha mẹ hỏi "thuốc ngoại có tốt hơn không", con cháu thường đáp bằng những gì đọc được: thuốc generic cũng phải qua cơ quan quản lý, giá rẻ là do không gánh chi phí phát minh. Những điều đó đúng ở mức nguyên lý, nhưng không trả lời được câu cha mẹ thật sự hỏi: "thuốc này có hợp với bố không". Câu đó chỉ bác sĩ đang điều trị trả lời được.

Thêm nữa, nếu con cháu đứng ra khẳng định "thuốc nào cũng như nhau", cha mẹ có thể nghe thành "con muốn bố dùng thuốc rẻ cho đỡ tốn". Câu chuyện lập tức chuyển từ thuốc sang tình cảm, và càng nói càng xa.

Vai trò hợp hơn của con cháu là người ghi chép và đưa đường: ghi lại cha mẹ đang dùng gì, từng thấy gì, muốn gì; đưa cha mẹ tới bác sĩ, dược sĩ; và nói rõ với bác sĩ về chuyện tiền. Bác sĩ nói thì cha mẹ nghe dễ hơn, và nếu bác sĩ thấy cha mẹ cần một sản phẩm cụ thể, cả nhà cùng biết để lo tiền.

Tính thử chuyện mua ngoài bằng đơn vị giả định

Trước khi nói chuyện, nên biết rõ chuyện tiền để không nói theo cảm giác. Ví dụ giả định: thuốc bảo hiểm cấp, phần cha mẹ cùng chi trả mỗi tháng là 3 đơn vị. Nếu mua sản phẩm nhập khẩu cùng hoạt chất bên ngoài, mỗi tháng 25 đơn vị. Một năm, khoảng chênh là 264 đơn vị. Con số chỉ để minh hoạ.

Nhưng con số không phải để thuyết phục cha mẹ thôi mua. Có hai trường hợp khác nhau: nếu bác sĩ thấy cha mẹ cần đúng sản phẩm đó, khoản chênh là chi phí điều trị và cả nhà lên kế hoạch lo; nếu bác sĩ thấy thuốc được cấp là phù hợp, khoản chênh là khoản cha mẹ trả cho sự yên tâm — và yên tâm thì bác sĩ giải thích sẽ hiệu quả hơn 264 đơn vị.

Trường hợp đáng lo nhất là cha mẹ vừa nhận thuốc bảo hiểm vừa mua thuốc ngoại, rồi dùng cả hai. Lúc đó không chỉ là chuyện tiền, mà là chuyện dùng chồng hoạt chất. Đây là điều cần nói với bác sĩ ngay.

Mẫu câu và cách sắp xếp buổi nói chuyện

Chọn thời điểm cha mẹ thoải mái, không nói ngay lúc cha mẹ đang mệt hay vừa cãi nhau chuyện khác.

  • Mở đầu bằng sự quan tâm, không bằng tiền: "Con thấy dạo này bố hay mua thêm thuốc ngoài, con muốn hiểu bố lo điều gì."
  • Nghe hết, ghi lại: "Bố kể con nghe hồi trước bố dùng thuốc nào thấy hợp, con ghi để mình báo bác sĩ."
  • Đề nghị một việc cụ thể: "Lần tái khám tới, con đi cùng bố, mình hỏi thẳng bác sĩ về thuốc ngoại với thuốc bảo hiểm nhé."
  • Nói về an toàn, không về giá: "Con chỉ lo bố uống cả hai loại cùng lúc thì không biết có sao không, nên mình hỏi bác sĩ cho chắc."
  • Tôn trọng quyền quyết của cha mẹ: "Bác sĩ bảo sao thì mình làm vậy, còn tiền thuốc thì anh em con cùng lo."

Trong phòng khám, bạn nói với bác sĩ thế này: "Dạ bác sĩ, bố em lo thuốc bảo hiểm không hợp, hay mua thêm thuốc ngoại. Bác sĩ giải thích giúp bố em và cho nhà em biết bố em nên dùng thế nào ạ." Để bác sĩ nói trực tiếp với cha mẹ.

Những việc con cháu không nên làm, dù vì thương

Không đánh tráo thuốc. Lén bỏ thuốc ngoại vào vỏ hộp thuốc bảo hiểm, hay ngược lại, là làm mất lòng tin và có thể gây nhầm lẫn nguy hiểm. Mọi thay đổi phải công khai và qua bác sĩ.

Không cắt tiền để ép cha mẹ thôi mua. Cha mẹ có thể chuyển sang mua thuốc rẻ trôi nổi hoặc bỏ luôn thuốc. Nói chuyện và nhờ bác sĩ thì chậm hơn nhưng an toàn hơn.

Không tự quyết thay bác sĩ. Kể cả khi con cháu đọc được nhiều, việc thuốc nào hợp với cha mẹ vẫn là việc của bác sĩ. Đừng tự ngưng hay đổi thuốc vì tiền; hãy nói thật với bác sĩ là chi phí đang khó.

Không mua thuốc "ngoại xách tay" theo lời người quen để chiều cha mẹ. Thuốc không rõ nguồn gốc, không hoá đơn, không ai chịu trách nhiệm. Muốn sản phẩm nhập khẩu thì mua ở nhà thuốc có giấy phép và có hoá đơn, sau khi bác sĩ đồng ý.

Không biến chuyện thuốc thành chuyện ai thương cha mẹ hơn. Anh chị em bàn với nhau trước, thống nhất một người đi khám cùng và một cách nói, để cha mẹ không nghe mỗi người một kiểu.

Ví dụ giả định: bà Sáu và hộp thuốc ngoại trong tủ

Bà Sáu nhận thuốc bảo hiểm hằng tháng nhưng không uống, mà mua một sản phẩm nhập khẩu cùng hoạt chất ở nhà thuốc, ví dụ giả định 22 đơn vị mỗi tháng. Thuốc bảo hiểm cất trong tủ, chồng thành mấy hộp. Con gái bà phát hiện khi dọn tủ.

Chị không mắng, cũng không mang thuốc bảo hiểm ra bắt bà uống. Chị hỏi bà lo điều gì. Bà kể có lần dùng một loại viên trắng thấy chóng mặt, từ đó sợ "thuốc rẻ". Chị ghi lại, đưa bà đi tái khám, kể với bác sĩ đúng như bà nói, mang theo cả hai hộp.

Bác sĩ hỏi kỹ bà về lần chóng mặt, giải thích cho bà về thuốc đang được cấp, và đưa ra hướng phù hợp với bà. Dù hướng đó là gì, hai điều đã được giải quyết: bác sĩ biết bà thật sự đang dùng thuốc gì, và mấy hộp thuốc trong tủ được mang tới hỏi dược sĩ cách xử lý thay vì để đó.

Khi cha mẹ tự trả bằng tiền riêng: tôn trọng nhưng minh bạch

Nhiều cha mẹ có lương hưu, có tiền để dành, và muốn tự lo tiền thuốc theo ý mình. Đó là quyền của cha mẹ, và con cháu nên tôn trọng. Nhưng tôn trọng không có nghĩa là không biết. Điều con cháu cần biết không phải là cha mẹ tiêu bao nhiêu, mà là cha mẹ đang dùng những thuốc gì, mua ở đâu, có hoá đơn không.

Một cách nói nhẹ nhàng: "Tiền của mẹ thì mẹ quyết, con chỉ xin mẹ cho con chụp hoá đơn với vỏ hộp mỗi lần mẹ mua, để lúc đi khám con đưa bác sĩ xem.". Cách này không đụng tới quyền tự quyết, mà giúp bác sĩ có thông tin đầy đủ. Hoá đơn còn giúp phân biệt thuốc mua ở nhà thuốc có giấy phép với thuốc mua qua người quen, qua mạng.

Nếu sau một thời gian, khoản tiền cha mẹ tự chi cho thuốc ngoại bắt đầu ăn vào tiền ăn, tiền đi lại, đó là lúc anh chị em ngồi lại với nhau, rồi cùng cha mẹ hỏi bác sĩ về phương án lâu dài.

Khi niềm tin trở thành chuyện an toàn

Có những lúc không còn thời gian để thuyết phục từ từ: cha mẹ bỏ hẳn thuốc được kê vì không tin, hoặc tự mua "thuốc ngoại" trôi nổi qua mạng, qua người quen. Khi đó, báo bác sĩ đang điều trị sớm nhất có thể, mang theo mọi hộp thuốc cha mẹ đang có.

Nếu cha mẹ có dấu hiệu nặng như khó thở, đau ngực, phù mặt hay môi, nổi mẩn lan nhanh, lơ mơ, co giật, yếu liệt nửa người, nói khó, chảy máu không cầm, hãy gọi số cấp cứu hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất ngay, chưa tính chuyện tiền. Mang theo vỏ thuốc, kể cả hộp mua ngoài.

Nếu cha mẹ đã lỡ dùng một hộp "thuốc ngoại" không rõ nguồn gốc, giữ lại vỏ hộp, tin nhắn, hoá đơn hoặc biên nhận chuyển tiền nếu có, để báo bác sĩ và khi cần thì báo cơ quan chức năng. Đừng vứt đi vì xấu hổ.

Sau đó, khi mọi chuyện đã ổn, mới quay lại câu chuyện về niềm tin. Chuyện thuyết phục có thể chờ; chuyện an toàn thì không.

Câu hỏi thường gặp

Cha mẹ không chịu uống thuốc bảo hiểm cấp vì cho là thuốc rẻ thì làm sao?

Đừng tranh luận chất lượng thuốc với cha mẹ. Hỏi xem cha mẹ lo điều gì, ghi lại, rồi đưa cha mẹ tới bác sĩ đang điều trị để nghe giải thích trực tiếp. Quan trọng nhất là không để cha mẹ bỏ thuốc được kê trong lúc chờ.

Thuốc ngoại có thật sự tốt hơn thuốc generic trong nước không?

Nơi sản xuất không tự quyết định thuốc nào hợp với ai. Thuốc lưu hành hợp pháp đều qua cơ quan quản lý dược. Thuốc nào phù hợp với cha mẹ bạn là câu hỏi cho bác sĩ đang điều trị, không thể trả lời chung bằng nước sản xuất hay giá tiền.

Có nên lén đổi thuốc ngoại sang thuốc bảo hiểm cho cha mẹ đỡ tốn không?

Không. Đánh tráo thuốc làm mất lòng tin và dễ gây nhầm lẫn. Mọi thay đổi về thuốc phải công khai với cha mẹ và do bác sĩ quyết định. Nếu chi phí là vấn đề, hãy nói thật với bác sĩ là tiền đang khó.

Cha mẹ vừa nhận thuốc bảo hiểm vừa mua thuốc ngoại thì có sao không?

Có thể đang dùng chồng hai sản phẩm cùng hoạt chất, vừa tốn tiền vừa có rủi ro. Mang cả hai loại tới hỏi dược sĩ hoặc báo bác sĩ sớm. Nếu cha mẹ có dấu hiệu nặng như khó thở, lơ mơ, gọi số cấp cứu ngay.

Nếu bác sĩ đồng ý cho cha mẹ dùng thuốc nhập khẩu mua ngoài thì lo tiền thế nào?

Hỏi bác sĩ dùng trong bao lâu thì xem lại, tính chi phí cả năm bằng con số trên hoá đơn thật, hỏi quầy BHYT về quyền lợi theo quy định hiện hành, và anh chị em bàn trước cách chia. Mua ở nhà thuốc có giấy phép và giữ hoá đơn.

Anh chị em bất đồng chuyện thuốc của cha mẹ thì nên làm gì?

Bàn riêng với nhau trước khi nói với cha mẹ, thống nhất để bác sĩ là người quyết về thuốc, chọn một người đi khám cùng và ghi chép. Chuyện chia tiền thuốc tách riêng, không trộn với chuyện ai đúng ai sai về loại thuốc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138