TienThuoc.comTiền Thuốc
Bệnh mạn tính: lo tiền thuốc theo tháng

Về hưu khi đang có bệnh mạn tính: tự lo tiền thuốc từ lương hưu và khoản để dành

Nghỉ hưu là lúc thu nhập giảm, bảo hiểm công ty dừng, thẻ BHYT đổi nguồn đóng. Việc cần làm trước ngày nghỉ, bảng chi từ lương hưu và khoản để dành riêng cho thuốc.

A retired Vietnamese woman seen in profile on a sunny balcony in the morning, placing folded money into a small envelope beside a ceramic piggy bank and a pot of herbs, soft warm light

Người sắp về hưu mà đang dùng thuốc lâu dài nên chuẩn bị tiền thuốc từ trước ngày nghỉ ít nhất vài tháng: kiểm thẻ bảo hiểm y tế sẽ đổi nguồn đóng ra sao, biết bảo hiểm sức khoẻ của công ty dừng lúc nào, lập bảng chi tiêu từ lương hưu có dòng tiền thuốc riêng, và tách một khoản để dành chỉ dùng cho thuốc. Làm trước thì không có tháng nào phải chọn giữa tiền chợ và tiền thuốc.

Nhiều người về hưu muốn tự lo, không muốn phiền con. Đó là mong muốn chính đáng, và bài này giúp làm được điều đó một cách an toàn. Điều duy nhất không nằm trong "tự lo" là tự quyết về thuốc: tiền có căng tới đâu, việc dùng thuốc thế nào vẫn là bác sĩ quyết.

Vì sao về hưu là một bước ngoặt về tiền thuốc

Khi còn đi làm, nhiều thứ được lo mà mình không để ý: thẻ bảo hiểm y tế do công ty đóng, có khi thêm bảo hiểm sức khoẻ của công ty hoàn một phần tiền thuốc ngoại trú, lương đủ để không phải đắn đo một hộp thuốc mua ngoài. Ngày nghỉ hưu, mấy thứ đó thay đổi cùng lúc. Thẻ bảo hiểm y tế chuyển sang nguồn đóng khác theo quy định dành cho người hưởng lương hưu; bảo hiểm của công ty thường dừng; thu nhập giảm xuống.

Cùng lúc đó, tuổi tăng thì thường số bệnh cần theo dõi và số lần khám cũng tăng. Người về hưu lại có nhiều thời gian hơn, dễ bị mời tới những buổi giới thiệu sản phẩm sức khoẻ kèm quà tặng, nơi rất nhiều tiền để dành đã đi mất.

Bác Ba nghỉ hưu, vẫn nghĩ mọi thứ như cũ. Ba tháng sau, bác mới biết bảo hiểm công ty đã dừng từ ngày nghỉ, những hoá đơn thuốc ngoài danh mục gom lại định gửi hoàn đều không còn được nhận. Chỉ cần hỏi trước một câu, bác đã gửi kịp những lần còn trong thời gian hiệu lực.

Danh sách việc cần làm trước ngày nghỉ hưu

Bắt đầu từ vài tháng trước ngày nghỉ. Đánh dấu từng mục khi xong:

  • Hỏi bộ phận nhân sự và cơ quan bảo hiểm xã hội: sau khi nghỉ, thẻ bảo hiểm y tế của mình được đóng theo nguồn nào, có phải làm thủ tục gì không, thẻ mới có hiệu lực từ khi nào.
  • Hỏi nơi đăng ký khám ban đầu có giữ nguyên được không; nếu sau khi nghỉ định về ở nơi khác, hỏi cách đổi.
  • Xin bảng quyền lợi bảo hiểm sức khoẻ của công ty (nếu có), hỏi ngày dừng, gửi hồ sơ hoàn tiền thuốc cho các lần còn trong thời hạn.
  • Hỏi có cách tiếp tục hợp đồng bảo hiểm sức khoẻ dưới dạng cá nhân không và điều kiện với bệnh đang có.
  • Lấy thuốc đợt gần nhất trước ngày nghỉ theo lịch hẹn bình thường, không để rơi vào đúng khoảng giấy tờ đang chuyển.
  • Lập bảng chi tiêu tháng từ lương hưu, có dòng tiền thuốc riêng.
  • Mở một khoản để dành riêng cho thuốc, ghi rõ mục đích.
  • Báo cho một người con hoặc người thân biết lịch khám, nơi khám, nơi giữ giấy tờ.

Tám mục này không mất nhiều công, nhưng làm sau ngày nghỉ thì có mục đã lỡ hạn. Giữ danh sách cùng bìa giấy tờ khám bệnh.

Bảng chi tiêu tháng từ lương hưu, ví dụ giả định

Ví dụ giả định cho bà Sáu, lương hưu quy ước là 100 đơn vị mỗi tháng. Các con số chỉ để thấy cách xếp, không phải mức lương hay giá thật.

KhoảnVí dụ giả định mỗi thángGhi chú
Ăn uống, điện nước, sinh hoạt55 đơn vịKhoản cố định
Tiền thuốc tự trả (cùng chi trả và mua ngoài)12 đơn vịLấy trung bình ba tháng gần nhất
Khám, xét nghiệm định kỳ phần tự trả3 đơn vịChia đều số của cả năm
Đi lại khám bệnh3 đơn vịXe ôm, gửi xe
Để dành riêng cho thuốc7 đơn vịKhông dùng cho việc khác
Hiếu hỉ, quà cáp, việc làng xóm10 đơn vịHay vượt mức
Còn lại, dự phòng chung10 đơn vị

Điểm quan trọng nhất là dòng tiền thuốc đứng thứ hai, ngay sau ăn uống, chứ không phải "còn bao nhiêu thì mua thuốc". Khi tiền hiếu hỉ vượt mức, phần bị co lại là dự phòng chung, không phải tiền thuốc.

Khoản để dành riêng cho thuốc: vì sao và bao nhiêu

Khoản để dành cho thuốc không nhằm làm giàu, chỉ nhằm một việc: khi có tháng bất thường, như cơ sở hết thuốc phải mua ngoài, bác sĩ thêm thuốc mới, phải đi khám thêm chuyên khoa, thì vẫn có tiền ngay mà không phải bán đồ, vay mượn hay tự bớt thuốc. Cách dễ nhất là một tài khoản riêng hoặc một phong bì riêng, không đụng tới cho việc khác.

Bao nhiêu là đủ? Không có con số chung. Một cách ước đơn giản: đủ để trả phần tự trả của vài tháng liền, cộng một khoản cho một lần khám thêm. Lấy số từ bảng kê, hoá đơn thật của mình. Mỗi tháng góp một ít đều đặn tốt hơn chờ có dư mới góp.

Người về hưu hay được mời gửi tiền vào những nơi hứa lãi cao, hay được giới thiệu sản phẩm "chăm sóc sức khoẻ trọn đời" phải đóng trước một khoản lớn. Khoản để dành cho thuốc không đưa vào những chỗ đó. Bất cứ sản phẩm sức khoẻ nào ngoài đơn, hỏi bác sĩ trước khi mua.

Lần lấy thuốc đầu tiên sau khi nghỉ hưu: hỏi quầy BHYT ba câu

Lần đầu đi lấy thuốc với thẻ theo diện hưởng lương hưu, đi sớm một chút, mang theo thẻ, giấy tờ tuỳ thân và quyết định nghỉ hưu nếu có. Hỏi quầy BHYT:

  • "Chị ơi, em mới nghỉ hưu, chị kiểm giúp em thẻ đã cập nhật đúng diện chưa, mức hưởng có khác trước không ạ?"
  • "Nơi đăng ký khám ban đầu của em vẫn giữ ở đây phải không ạ? Nếu sau này em chuyển về ở với con thì đổi thế nào ạ?"
  • "Người cao tuổi hoặc người có chi phí khám chữa bệnh lớn trong năm thì có chính sách gì, em hỏi thêm ở đâu ạ?"

So bảng kê lần này với lần cuối khi còn đi làm. Nếu cột người bệnh trả khác hẳn, hỏi ngay tại quầy cho rõ lý do, ghi câu trả lời vào mặt sau bảng kê. Từ đây, con số của lần này là mốc mới để lập bảng chi tiêu từ lương hưu.

Những cái sai hay gặp trong năm đầu về hưu

Giữ hoá đơn để gửi hoàn cho bảo hiểm công ty đã dừng. Nhiều người gom hoá đơn cả quý rồi mới gửi, đến khi gửi thì hợp đồng đã hết hiệu lực từ ngày nghỉ việc. Hỏi ngày dừng và gửi ngay những lần còn hạn.

Không để ý thẻ mới có hiệu lực từ khi nào. Đi lấy thuốc đúng khoảng giấy tờ đang chuyển có thể gặp trục trặc. Hỏi trước, mang theo giấy tờ chứng minh đang hưởng lương hưu nếu quầy yêu cầu.

Đổi nơi khám vì "giờ rảnh, đi xa cũng được". Đi xa tốn tiền xe, mất công hơn, và nếu không đúng nơi đăng ký thì phần được hưởng có thể khác. Muốn đổi nơi, hỏi quầy BHYT về cách đổi và bác sĩ đang theo dõi về hồ sơ chuyển.

Chi nhiều cho sản phẩm "dưỡng già" mà cắt tiền thuốc theo đơn. Đây là đánh đổi ngược. Thuốc theo đơn đứng trước, mọi thứ ngoài đơn hỏi bác sĩ trước khi mua.

Ngại báo con khi tiền thiếu. Mong muốn tự lo rất đáng quý, nhưng thiếu thuốc vì ngại mở lời là điều con cái không bao giờ muốn. Một câu nói sớm nhẹ hơn nhiều so với một lần cấp cứu.

Khi lương hưu không đủ cho tiền thuốc: làm theo thứ tự

Có lúc tiền thuốc tăng mà lương hưu không tăng theo. Đừng xử lý bằng cách lặng lẽ bớt thuốc. Thứ tự hợp lý:

  1. Kiểm lại thẻ bảo hiểm y tế ở quầy BHYT: đang hưởng đúng nhóm chưa, có thuộc diện được hưởng cao hơn theo tuổi hay hoàn cảnh mà chưa được ghi nhận không.
  2. Nói thật với bác sĩ kê đơn: "Thưa bác sĩ, em về hưu rồi, lương hưu không đủ cho phần thuốc mua ngoài. Em không dám tự bớt, bác sĩ cho em hỏi có lựa chọn nào trong danh mục bảo hiểm phù hợp không ạ?"
  3. Hỏi phòng công tác xã hội của bệnh viện về các kênh hỗ trợ người bệnh.
  4. Hỏi UBND xã, phường và cơ quan bảo hiểm xã hội về chính sách cho người cao tuổi, người có chi phí khám chữa bệnh lớn trong năm.
  5. Nói với con cái hoặc người thân. Tự lo là tốt, nhưng để thiếu thuốc vì ngại mở lời thì không còn là tự lo nữa.

Đừng tự ngưng hay đổi thuốc vì tiền; hãy nói thật với bác sĩ là chi phí đang khó. Bác sĩ gặp người bệnh về hưu rất nhiều, và họ cần biết điều này để cân nhắc phương án.

Dấu hiệu nặng: gọi cấp cứu trước, tiền để dành dùng đúng lúc này

Người cao tuổi sống một mình hoặc chỉ có hai ông bà thường ngại làm phiền, ngại tốn tiền. Khi có dấu hiệu nặng như khó thở, đau ngực, méo miệng, nói khó, yếu liệt nửa người, lơ mơ, ngất, co giật, phù mặt hoặc môi, nổi mẩn lan nhanh, chảy máu không cầm, hãy gọi số cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay, chưa tính chuyện tiền, rồi mới gọi con cái. Mang theo vỏ thuốc đang dùng và thẻ bảo hiểm y tế.

Khoản để dành cho thuốc cũng là khoản dùng được ngay những lúc như thế, không cần chờ ai chuyển tiền. Dán số điện thoại người nhà, tên cơ sở đang theo dõi và danh sách thuốc ở cạnh cửa hoặc cạnh điện thoại bàn, để hàng xóm sang giúp cũng biết nói gì với nhân viên cấp cứu. Nếu lỡ hết thuốc vì chưa kịp đi lấy, báo cơ sở khám ngay trong ngày, đừng đợi tới kỳ lương hưu tháng sau.

Câu hỏi thường gặp

Nghỉ hưu rồi thì thẻ bảo hiểm y tế có thay đổi không?

Thường thẻ chuyển sang nguồn đóng khác theo quy định dành cho người hưởng lương hưu. Hỏi bộ phận nhân sự và cơ quan bảo hiểm xã hội từ trước ngày nghỉ để biết có cần làm thủ tục gì, thẻ mới có hiệu lực từ khi nào và nơi đăng ký có giữ nguyên không.

Bảo hiểm sức khoẻ của công ty có còn trả tiền thuốc sau khi nghỉ hưu không?

Thường dừng khi người lao động nghỉ, nhưng tuỳ hợp đồng. Hỏi nhân sự ngày dừng, gửi hồ sơ hoàn tiền cho những lần còn trong thời hạn, và hỏi có cách tiếp tục dưới dạng hợp đồng cá nhân không.

Người về hưu nên để dành bao nhiêu cho tiền thuốc?

Không có con số chung. Một cách ước là đủ trả phần tự trả của vài tháng liền cộng một lần khám thêm, tính từ bảng kê và hoá đơn thật của mình. Góp đều mỗi tháng vào một khoản riêng, không dùng cho việc khác.

Lương hưu không đủ tiền thuốc thì có nên tạm bớt thuốc mua ngoài?

Không. Kiểm lại mức hưởng của thẻ, nói thật với bác sĩ rằng chi phí đang khó để bác sĩ cân nhắc phương án, hỏi phòng công tác xã hội và chính quyền xã, phường về hỗ trợ, và báo cho con cái biết.

Có nên mua sản phẩm sức khoẻ ở các buổi hội thảo tặng quà không?

Hỏi bác sĩ điều trị trước khi mua bất cứ thứ gì ngoài đơn, nhất là những gói phải trả trước một khoản lớn. Khoản để dành cho thuốc không nên đưa vào những sản phẩm như vậy.

Tự lo tiền thuốc có cần báo con cái lịch khám không?

Nên báo. Tự lo tiền là chuyện của mình, nhưng con cái hoặc người thân cần biết lịch khám, nơi khám, nơi giữ giấy tờ và danh sách thuốc, để khi có chuyện gấp có người xử lý được ngay.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138